TAVSIYALAR

 

ЙИЛНИНГ ЭНГ ЯХШИ  ФАН  ЎҚИТУВЧИСИ      ҒОЛИБ  АНИҚЛАНДИ

МАЛАКАЛИ  ПЕДАГОГЛАРНИ    АНИҚЛАШ  ВА РАҒБАТЛАНТИРИШ, ПЕДАГОГИК ФАОЛИЯТНИНГ НУФУЗИНИ ЯНАДА ОШИРИШ, ТАЪЛИМ ВА ТАРБИЯ СОҲАСИДАГИ  ИННОВАЦИЯ ТЕХНОЛОГИЯЛАРНИ КЕНГ  ОММАЛАШТИРИШ, ПЕДАГОГИК  ФАОЛИЯТДА  СОҒЛОМ  РАҚОБАТ  ВА ИЖОДКОРЛИК  МУҲИТИНИ ЯРАТИШ, УМУМИЙ   ЎРТА ТАЪЛИМ МАКТАБЛАРИДАГИ ЎҚИТУВЧИЛАРНИНГ  КАСБИЙ  ЎСИШИ ВА  МАҲОРАТИ ОШИШИНИ РАҒБАТЛАНТИРИШ  МАҚСАДИДА “ЙИЛНИНГ ЭНГ  ЯХШИ  ФАН  ЎҚИТУВЧИСИ”КЎРИК-ТАНЛОВИНИНГ ТУМАН БОСҚИЧИ ЎТКАЗИЛДИ.  КЎРИК-ТАНЛОВНИНГ АСОСИЙ  ВАЗИФАСИ  УМУМИЙ  ЎРТА  ТАЪЛИМ  МАКТАБЛАРИНИНГ  ПЕДАГОГЛАРИ  ОРАСИДАН ЭНГ  ТАШАББУСКОР  ВА  ИЖОДКОР ЎҚИТУВЧИЛАРНИ  АНИҚЛАШ,УЛАРДАГИ ИЖОДИЙ ҚОБИЛИЯТЛАРНИ,КАСБИЙ  МАҲОРАТИНИ РЎЁБГА  ЧИҚИШИГА  КЎМАКЛАШИШ  ВА ҚУЛЛАБ-ҚУВВАТЛАШДАН  ИБОРАТДИР.         КЎРИК-ТАНЛОВ    4 БОСҚИЧДА ЎТКАЗИЛАДИ. 1-БОСҚИЧ  УМУМИЙ  ЎРТА  ТАЪЛИМ   МАКТАБЛАРИДА, 2-БОСҚИЧ  ТУМАН  МИҚЁСИДА,3- ВИЛОЯТ  ВА  4-БОСҚИЧ   РЕСПУБЛИКАДА БЎЛИБ  ЎТАДИ.  МАНА  ШУ  КЎРИК-ТАНЛОВНИНГ  ТУМАН  БОСҚИЧИ ЖОРИЙ ЙИЛНИНГ   15 МАРТ КУНИ  20- УМУМИЙ   ЎРТА ТАЪЛИМ   МАКТАБИДА  ОНА  ТИЛИ  ВА  АДАБИЁТ  ФАНИ  ЎҚИТУВЧИЛАРИ   ЎРТАСИДА   БЎЛИБ  ЎТДИ.   ТАНЛОВНИНГ ТУМАН  БОСҚИЧИГА  ЧИҚҚАН 24,34,81,15,4,35,78,20-МАКТАБЛАРНИНГ  ОНА  ТИЛИ  ВА  АДАБИЁТ   ФАНИ БЎЙИЧА  1  НАФАРДАН     ЎҚИТУВЧИЛАР  ИШТИРОК  ЭТДИЛАР. ИККИНЧИ  ТУРДА  ЎҚИТУВЧИ  ИШ  ТАЖРИБАСИДАН  МУҲИМ  МЕТОДИК  МУАММОЛАРНИ  ҲАЛ  ҚИЛИШГА  ОИД  ТАҚДИМОТИ   КЎРСАТИЛАДИ .”МЕН  ЎҚИТУВЧИМАН”  ШИОРИ  АСОСИДА ЎҚИТУВЧИ ИШТИРОКИДА  7 ДАҚИҚАДА  ТАҚДИМОТИНИ      КЎРСАТИБ  БЕРИШИ  КЕРАК. 7 НАФАРДАН ИБОРАТ  ҲАКАМЛАР ҲАЙЪАТИ  АЪЗОЛАРИ ҲАР  БИР  ИШТИРОКЧИНИНГ  ТАҚДИМОТИНИ  ДИҚҚАТ  БИЛАН  КУЗАТИБ     БОРДИЛАР  ВА  ХОЛИСОНА  БАҲОЛАДИЛАР. КЎРИК-ТАНЛОВ ЯКУНИ  ШУНИ  КЎРСАТАДИКИ,1- ЎРИН 4- МАКТАБНИНГ ОНА ТИЛИ  ВА  АДАБИЁТ  ФАНИ ЎҚИТУВЧИСИ   ЛОЛА  ВОҲИДОВАГА  НАСИБ  ЭТДИ  ВА  2  ТУР  БЎЙИЧА  ЮҚОРИ  БАЛЛ  ТЎПЛАГАН ЎҚИТУВЧИ  СИФАТИДА  ВИЛОЯТ БОСҚИЧИГА  ҚАТНАШИШГА  МУЯССАР  БЎЛДИ.

НАВОИЙ  ВИЛОЯТИ   ХАТИРЧИ  ТУМАН  ХТМФМТТЭБ

ОНА  ТИЛИ  ВА  АДАБИЁТ  ФАНИ  МЕТОДИСТИ                                                   НАСИБА         ХУШВАҚОВА

 

Навоийга  эҳтиром

Буюк  мутафаккир ,  давлат  ва жамоат  арбоби  Алишер  Навоий  таваллудининг  575 йиллигини  барча  таълим   муассасаларида кенг  нишонланди.Шу жумладан Навоий  бобомиз  номи  билан аталган Навоий  вилоятимиз халқ таълими  муассасалари  фаолиятини методик ташкил этиш бўлимига  қарашли  умумий  ўрта таълим  мактабларида феврал  ойи давомида ҳар  куни ғазал  мулкининг  султони Алишер  Навоий  номи тилларда жаранглаб турди.Хатирчи туман ХТМФМТТЭБга қарашли барча  умумий  ўрта  таълим  мактаблариларида  Алишер  Навоий  ижодини ўрганишга  оид  адабий  кечалар ташкил  этилди. Шоир  асарлари асосида  китобхонлар  ўртасида Алишер  Навоий асарларида  “Мен севган  қаҳрамон”,”Севги  ва  муҳаббатнинг талқин  этилиши” мавзуларида  давра  суҳбатлари ўтказилди. Умумтаълим  мактабларининг  8-9-синф ўқувчилари  ўртасида “Алишер  Навоий-ўзбек  адабий  тилининг  асосчиси”,”Хамса  менинг  севимли  асарим”,”Навоий  ғазалларининг  бадиий  мукаммаллиги”мавзуларида  иншолар  танловларининг мактаб, туман  босқичлари  бўлиб  ўтди.Жорий  йилнинг 30-январ куни  тумандаги 65-умумтаълим  мактабида иншолар  танловининг туман  босқичи бўлиб  ўтди.  Туман  босқичида 105 нафар  8-9-синф  ўқувчилари  иштирок этдилар.Туман босқичида 1-ўрин 81-мактаб ўқувчисига насиб  этди. Вилоят босқичида 81-мактабнинг 9-синф  ўқувчиси  Исомиддинова  Суғдиёна 2-ўринни  эгаллаб, вилоят халқ  таълими бошқармасининг  2-даражали  дипломи  билан тақдирланди.Вилоят Ёзувчилар уюшмаси ҳамкорлигида ташкил этилган “Ёш навоийшунослар” танловида  ҳам  Хатирчи туман  ХТМФМТТЭБга  қарашли 18- мактаб 8-синф  ўқувчиси  Болибоева  Ҳилола ВХТБнинг 3-даражали дипломи билан тақдирланди. Мактаб ўқувчилари  ўртасида “Навоий билимдонлари” кўрик-танловида 15-умумий ўрта таълим мактабининг “Наво” жамоаси 1-ўринни эгаллади.Ўқитувчилар  ўртасида “Навоий асарларини  севиб  ўқийман”мавзусида танлов бўлди ва бу танловда 38-умумий ўрта  таълим  мактаб  ўқитувчиси Ўтабоева  Жамила иштирок этиб,барча шартларга аъло даражада жавоб  берди  ва  танловнинг ғолиби бўлди. Танловда  фахрли  ўринларни  эгаллаган  ўқитувчилар  туман ХТМФМТТЭБнинг қимматбаҳо  совғалари  ва “Фахрий  ёрлиғи”  билан  тақдирланди.

Навоий  вилояти , Хатирчи туман

ХТМФМТТЭБ она  тили  ва  адабиёт

фани  методисти Насиба Хушвақова

физика 8 кл

2016 йил биология фани ўқитувчилари ўртасида ўтказилган  “Йилнинг энг яхши фан ўқитувчиси” кўрик-танловининг туман босқичида 1-ўринни эгаллаган 40-умумий ўрта таълим мактаби ўқитувчиси Примова Муътаборнинг “Иновацион педагогиг лойихаси” ва муҳим методик муаммоларни ҳал қилишга оид иш тажрибасидан тақдимоти тўғрисида ҳакамлар ҳайъатининг

Тақризи

Кўрик-танловнинг туман босқичи 2 турда бўлиб ўтди. 1-турда иштирокчи инновацион педагогиг лойиҳа яратиб, кўрик-танловнинг ташкилий қўмитасига тақдим этди. Лойиҳада ўқитувчи таълим сифатини оширишда ўқитувчидаги муаммолар ва унинг ечимини кўрсатиб берган. Лойиҳа паспортида лойиҳа мавзуси, иштирокчининг манзили, лойиҳанинг мақсад ва вазифалари, лойиҳнинг амалиётда қўллай олишга оид воситалари кўрсатилган. Примова Муътабор 1-турда 55 бал тўплаб 2-турда иштирок этди. Муҳим методик муаммоларни ҳал қилишга оид тақдимотни “Мен ўқитувчиман” шиори остида бошлади. Тақдимот 7 дақиқага мўлжалланган. Бу дақиқада ўқитувчи ўзининг философик қарашларини, таълим беришдаги ўрни, таълимдаги методик муаммолар ва уларнинг ечимига оид иш тажрибаларини тақдимот қилиб берди. Примова Муътабор 7 дақиқада касбий билимдонликка эга эканлиги, танланган мавзусининг долзарблиги, методиканинг таъсирини кўра олиши, муҳим методик муаммоларини туғри танлаганлиги, муаммолар ечимини аниқ ва равон етказа бера олиши, фикрини асослаб бера олиши, мақсадини аниқ ифодалай олиши билан бошқалардан ажралиб турди. Примова Муътабар 81 бал тўплаб, кўрик-танловнинг вилоят босқичида иштирок этиш ҳуқуқини қўлга киритди

Ҳакамлар ҳайъати:                            Жўраева Н

Жўраев Т

Шарипов Ҳ

DARSDA ZERIKMASLIK UCHUN, MAKTABDAN BEZIB QOLMASLIK UCHUN NIMA QILISH KERAK?

(TAVSIYA)

 

Deyarli barcha boshlang’ich sinf o’qituvchilari va psixologlar bola o’qishni boshlashi uchun avvalojismoniy va fizalogik jihatdan tayyor bo’lishi kerak, deb hisoblaydilar. O’qituvchilar va ota-onalar yangio’quv yili boshlanishi bilan hamkorlikda ishlashlari lozim.

Dasda zerikish maktab o’quvchilariga xos . Xususan, darsdagi bir xillik yoki mavzuni yaxshi tushunmagani sabab ayrim bolalar,daftar, kitobga chizish, atrofdagilar bilan suhbatlashib, boshqalarga xalal berish bilan”shug’ullanadi” esnab o’tiradi. Ularning diqqatini jamlab mashg’ulot samaradorligini oshirish esa pedagogdan katta mahorat talab etiladi. O’tilgan mavzuni takrorlab yangi mavzuni tushuntirish va uyga vazifa berishdangina iborat darslar bugungi shiddatkor davr bolasi uchun ancha zerikarli.

Zamonaviy pedagogik texnologiyalarga asoslangan o’yin va musobaqa tarzidagi sahnalashtirilgan rang-barang mashg’ulotlar o’quvchilar e’tiboini ko’proq tortadi. Masalan darsda nisbatan past o’zlashtiruvchi, odatiy darslarda ko’pincha zerikib o’tiruvchi ’’beparvo’’ o’quvchilar ham bunga qiziqadi.

O’quvchi qachon zerikadi?

Agar mavzu tushunarsiz bo’lsa, fan yoqmasa, undan ko’ra futbol o’ynashni afzal biladi.Shubhasiz, bu borada o’qituvchi aybdor sanaladi.Negaki, darsda faqat yaxshi o’zlashtiradigan o’quvchilar bilan muloqot qilinib, boshqalar chetda qoldirsa, darsga yaxshi tayyorlanmay kelsa, bolalarni albatta zeriktiradi. Maktabdan bezdiradi.

Tajribasizlik va bilimsizlik ham pand beradi.Mavzuni chuqur bilmagan o’qituvchi ba’zi jihatlarni o’quvchilarga tushuntira

olmaydi, tashlab ketadi. Chunki shunga majbur. Oiladagi muhit ham o’quvchini darsdagi ishtirokiga ta’sir etadi.Ota-onalar farzandlarini nazorat qilishlari, savol-javoblar o’tkazib turishlari zarur. Darsda e’tiborsiz, qiziqishi sust o’quvchilarni ko’pincha baho rag’batidan foydalansa qiziqarli topshiriq bersa uy vazifalarini berishda har bir o’quvchi ruhiyatiga alohida e’tibor berish talab etiladi. Darsni doimo qiziqarli e’tiborni jalb qiladigan usullarda tashkil etsa juda samarali bo’ladi. Zamonaviy yondashuvga ko’ra, bolalarga ha deb qoidalarni yodlatmasdan amaliy bilimlarini boyitishga alohida e’tibor berishlari lozim. O’qituvchi darsga mohirona yondashib, mashg’ulot davomida shunday talablar qo’ysinki o’quvchi o’ylashga fikirlashga majbur bo’lsin. Bilimlarni o’zlashtirishda muammolarni tanlashda o’quvchilarning o’zlariga imkon berishlari kerak. Erkin munozara yuritib dadil mantiqli va asosli fikrlarini aytishga o’rgatish asosiy maqsadimiz bo’lishi kerak. Amaliy darslar ta’sirida o’quvchilar mustaqil kuzatishga , fikrlashga, ma’sulyatni his etishga odatlantirish juda muhim. Darsga mehr, qiziqish uyg’ota olsak, ertangi darsni kutadi, tayyorgarlik ko’rib keladi. Shuning o’zi katta yutiq. Kutayotganimiz shu emasmi?

Quyida bir necha usullarimni tavsiya etaman.

“Birga o’qib, birga o’rganamiz”

usulidan foydalanish mumkin.Bunda o’quvchilar kichik guruhlarga ajratib olinadi.Dars davomida fanlararo bog’lig’likka amal qilinib, ham vaqtdan unumli foydalanib , juda ko’p ma’lumot olish imkoniga ega bo’ladilar.Har xil topshiriq va muammolar beriladiki yechimini birgalikda guruh bilan topishi lozim bo’ladi.Yechimni xulosalashga,izohlashga o’rgatilib boriladi.

“Ko’rdim angladim”usuli

O’quvchilar sayohatga (turli ekskursiyalarga)olib chqiladi.

Mavzudan kelib chiqib,suhbatlar uyushtirilib, fikr mulohazalar jamlanadi.Olgan taasurotlari asosida mushohada yuritishga,fikrlar rang-barangligiga ,o’z tuyg’ularini erkin bayon etishiga erishiladi.(Ijodiy bayon, insho,turli referatlar tayyorlashda)

“Intelgentlar jamoasi”

Ijodiy o’yinda esa guruhlarga ajratiladi.Jamoa a’zolari o’z guruhlari sha’ni va salohiyatini himoya qiladilar. Masalan, tabiatshunoslik darsi deylik, unda guruhlarga nom beriladi.

“Yosh tabiatshunos”, ”Yosh o’simlikshunos” ”Tabiat qo’riqchilari” ijodiy yondoshadilar. Guyoki fanda yangiliklar kashf etadilar.O’qituvchi tomonidan berilgan topshiriqlarni ko’rgazma qurollarga tayanib o’quvchilar javoblarini isbotlab, asoslab, tahlil qilib beradilar.

“Muammoga doim yechim bor “usuli

O’qituvchi dars mavzusidan kelib chiqib, muammoli savol berib, yechimini topishni so’raydi.

Har bir o’quvchining g’oyalari tinglanadiki o’z g’oyalarini avval kamchilik va zaif tarafi so’ngra afzallik jihat va taraflari so’raladi.Fikrlar jamlanib,eng maqbul g’oya muallifi muammo yechimini (aniq va to’g’ri )topadi hamda qarorni qabul qilish vakolati beriladi.

“Qanchalar bilaman-a?”

ijodiy o’yin dars usuli

Bir bo’limni o’tib bo’lganda, bo’lim yuzasidan takrorlash darslarida qo’llasa bo’ladi.Ertaklar olamiga tushib qolgan o’quvchi sehrli qasrning bir nechta eshigi bor, ushbu eshiklarda har bir mavzu yashiringan. Agar to’g’ri javob berolsa eshiklar ochilib boraveradi.

“Diqqat muammo!” usuli

Ushbu usul orqali –ilmiy bilishni rivojlantirish zarurligini sub’ektiv shaklidir.

Unda o’quvchilarga muammoli fikr yuritadigan,ijodiy yondoshadigan topshiriq beriladi.

O’quvchilar izlanadi,fikrlaydi. Oqsayotgan, sust o’zlashtiruvchi guruhdoshlarini e’tiborli bo’lishga, faol qatnashishga undaydi. Ham guruh uchun, ham o’zi uchun ishlaydi va ikki karra baholanadi (rag’batlantiriladi).

“Tekislan, rostlan”o’yin mashqi

Ko’pincha darsni boshlashdan oldin darsga ruhiy tayyorlash uchin, o’quvchilar diqqatini jamlab,( keyingi bosqichga o’tish oson kechadi) olish talab etiladi.

Sherlardan parcha aytish,topishmoq aytish, hazil mutoyiba qilish,turli qiziqarli harakatli o’yinlardan foydalanish mumkin.